مواجه شدند استقبال كردند ، اصل مساوات بود . ديدند در اسلام امتياز نژادى و طبقاتى وجود ندارد ، از اين جهت اسلام خيلى برايشان خوشايند بود . اين اصل يعنى اصل مساوات در ابتدا به نفع جامعهء اسلامى بود اما مسلمينِ بعد باز هم پافشارى و يكدندگى به خرج دادند و مىخواستند اصل مساوات را در دوره‌هاى بعد اجرا كنند و حال آنكه اگر مىخواستند سيادتشان محفوظ بماند بايد اين اصل را كنار مىگذاشتند . عرب بعد از آنكه حكومت را در دست گرفت و ملتهاى ديگر مسلمان شدند بايد سياست را بر ديانت ترجيح مىداد . سياست ايجاب مىكرد كه اين حرفها را كنار بگذارد و ملتهاى ديگر را استثمار كند ، زير يوغ بندگى خودش بكشد تا بتواند پايه‌هاى حكومت خودش را محكم كند . اينها آمدند به اصل مساوات چسبيدند و فرقى ميان عرب و غيرعرب نگذاشتند ، به ديگران ميدان دادند ، آنها را آوردند و قاضى درجه اول كردند ، درِ تعليمات را به رويشان باز كردند . كم كم ساير ملل آمدند و ميدان را از عرب گرفتند . اولين قومى كه ميدان را از عرب گرفت ايرانيها بودند كه در ابتداى حكومت بنى العباس روى كار آمدند ، مانند برمكيان و ذوالرياستين . بعد اينها اقوام و خويشان و بستگان خود را روى كار آوردند و عرب را كنار زدند . اين جريان در اوايل قرن دوم بود . چند سال گذشت كه دورهء سيادت ايرانيان بود . مخصوصاً در دورهء مأمون ( چون مادر مأمون ايرانى بود ) سيادت ايرانى به حد اعلا رسيد كه حتى نقل كرده‌اند روزى مأمون از راهى مىگذشت ، يك نفر عرب جلو مأمون را گرفت ، گفت : خليفه ! فرض كن من هم يك نفر ايرانى هستم ، به دادم برس . تا دوره رسيد به برادرش معتصم . مادر معتصم از تركهاى ماوراء النهر است . معتصم به عكس رفتار مىكرد . نه به عرب روى خوش نشان مىداد و نه به ايرانى ، براى اينكه موقعيت خودش را حفظ كند . با عربها بد بود چون طرفدار بنى اميه بودند . بنى اميه سياستشان سياست عربى بود و اعراب را بر غير اعراب ترجيح مىدادند . اعراب طرفدار امويها بودند . بنى العباس عموماً با اعراب مخالف بودند چون مىدانستند عربها طرفدار امويها مىباشند ، و زبان فارسى را كه بنى العباس زنده كردند براى اين بود كه نمىخواستند ايرانيها در عربها هضم بشوند . ابراهيم بن الامام بخشنامه‌اى كرده است ( و اين بخشنامه را جرجى زيدان و ديگران نوشته‌اند ) به تمام نقاط ايران و در آن گفته است هر عربى كه پيدا كرديد بكشيد . معتصم ديد اعراب طرفدار امويها هستند و ايرانيها